Astronotlar Uzay İstasyonu'nun Son Yeni Güneş Panelini Açtı

Zayıf bir güç değeri, istasyonun yenileme listesindeki son paneli bekletti. Karanlıkta bir konektör çıkarılıp yeniden takılınca beş yıllık yenileme tamamlandı.

Uluslararası Uzay İstasyonu'nun sol kafes yapısında, Haziran 2021'de çekilmiş bir fotoğrafta tamamen açılmış bir sarmal güneş paneli. Karanlık, ızgara desenli panel, istasyonun daha eski ve daha büyük güneş kanatlarının önünde, beyaz taşıyıcı çerçevenin yanında duruyor. Bu, 5 Kasım 2026'da takılan değil, daha önceki bir paneldir.
Fotoğraf: NASA. Lisans: NASA media guidelines. Kaynak

Perşembe günü iki astronot, neredeyse yedi saat boyunca Uluslararası Uzay İstasyonu'nun dışında çalışıp sekiz yeni güneş panelinin sonuncusunu yerine taktı. İş bitmeye yakın bir aksilik çıktı: yeni panelden gelen elektrik olması gerekenin yalnızca yarısı kadardı.

NASA astronotu Anil Menon ile Kanada Uzay Ajansı'ndan Joshua Kutryk, 5 Kasım'da hava kilidinden çıktı. Bu, 2021'de başlayan ve toplam 18 uzay yürüyüşü süren istasyon güç yenilemesinin sonuncu adımıydı.

İstasyon neden yeni panellere ihtiyaç duydu

İstasyonun asıl güneş kanatları 2000 ile 2009 arasında uzay mekikleriyle taşınmıştı. 15 yıl dayanacak şekilde tasarlanmışlardı ve şimdi bunun çok daha uzun süresini tamamladılar.

Yeni paneller IROSA adıyla anılıyor; İngilizce "ISS sarmal güneş panelleri" ifadesinin kısaltması. Her biri yaklaşık 3 metre uzunluğunda bir rulo halinde taşınıyor ve yaklaşık 340 kilogram ağırlığında. Yerine oturunca yaklaşık 6 metre genişliğe açılıyor. Eski kanatların önüne monte ediliyorlar ve onları kısmen gölgeliyorlar. Yine de eski kanatlar açıkta kalan bölümlerinden elektrik üretmeyi sürdürüyor.

İlk IROSA Haziran 2021'de açıldı. Haziran 2023'e gelindiğinde altısı yerindeydi, son iki panel ise 13 Ekim'de bir Falcon 9 roketiyle fırlatıldı. Yedinci paneli 29 Ekim'de yine Kutryk ile Menon taktı. NASA'ya göre sekizi de çalışınca istasyonun elektrik üretimi 160 kilovattan yaklaşık 215 kilovata çıkıyor. Yenilemenin amacı, istasyonu planlanan emekliliği olan 2030'a kadar beslemek.

Büyük ölçüde elle taşınan ağır yük

Son panelin yuvası, istasyonun büyük robot kolu Canadarm2'nin erişemediği bir yerde. Bu yüzden ekip paneli çoğunlukla kendi gücüyle taşımak zorunda kaldı. Menon kolun ucunda paneli taşıdı, kolu içeriden NASA astronotları Luke Delaney ile Jessica Watkins kullandı. Ardından Menon rulo halindeki paneli Kutryk'e uzattı ve ikili paneli yerine cıvatalayarak sabitledi.

Uzay yürüyüşü, tulumlar pil gücüne geçtiğinde, ABD Doğu saatiyle sabah 8.36'da başladı. Öğlen civarında cıvatalar tamamdı. Zor kısım kablolamaydı, çünkü güç kabloları yalnızca istasyonun Dünya'nın gölgesinde kaldığı dilimlerde bağlanabiliyor. Bu dilimler, 90 dakikalık her turun yaklaşık 45 dakikasını oluşturuyor.

Yarım güç

Kablolar bağlandıktan sonra yer ekipleri akımı kontrol etti. Uzay yürüyüşünün yaklaşık dört buçuk saatinde yeni panelin beklenen akımın kabaca yarısını verdiğini gördüler.

Uçuş kontrolörleri panelin açılmasını bir tur daha beklettirdi. Bir sonraki karanlık dilimde Kutryk bir konektörü çıkardı, iki ucunu da inceledi ve yeniden taktı. "Artık gerçekten sağlam bir bağlantı gibi görünüyor" dedi. İstasyon yeniden gün ışığına çıkınca kontrolörler akımların iyi olduğunu bildirdi ve panelin açılmasına izin verdi. NASA düşük değerlerin nedenini hemen açıklamadı.

Sorun giderme için uzay yürüyüşü yaklaşık yedi saate uzatıldı. Panel ardından yaklaşık 10 dakikada açıldı. Karbon fiber çubuklarında depolanan enerji onu kendiliğinden iterek açtı. Görev Kontrol, Kutryk'e "Josh, açılma tamamlandı" dedi.

On beş yılı aşkın emek

Menon sonrasında bu günün "yalnızca bir güneş panelinin değil, sekiz paneli açmak için yürütülen 15 yılı aşkın geliştirme çalışmasının tamamlanması" anlamına geldiğini söyledi. Kutryk ise yer ekibinin hızlı tepki vererek ekibi gerektiği noktaya getirmesinden etkilendiğini belirtti.

Bu, istasyonun inşası, bakımı ve yenilenmesine ayrılan 286. uzay yürüyüşüydü. Kutryk için ikinci, Menon için beşinci yürüyüş oldu.

İzlemek isteyenler için

NASA uzay yürüyüşünün tamamını NASA+ üzerinden canlı yayınladı. Yayın, astronotlar dışarı çıkmadan yaklaşık bir buçuk saat önce, ABD Doğu saatiyle sabah 7'de başladı. Panel öğleden sonra 2.41'de, yani yayının başlamasından yedi buçuk saatten fazla sonra açılmaya başladı. ABD'nin bir sonraki uzay yürüyüşleri, astronotların istasyonun çatısında kozmik ışınları algılayan Alfa Manyetik Spektrometresi üzerinde çalışacağı 2027 Ocak başı için planlanıyor.

Düzeltme, 6 Kasım 2026: Bu haberin önceki sürümünde panelin öğleden sonra 3.05 civarında tamamen açıldığı yazıyordu. Panel öğleden sonra 2.41'de açılmaya başladı.

Sonraki haberler

Arşiv